Γιατί τα βιβλία αυτοβελτίωσης σπάνια έχουν αποτέλεσμα;

Δημοσιεύτηκε από τον/την Mania Mavridou στις

Όποιος με γνωρίζει καλύτερα, ειδικά αν μ’ έχει επισκεφτεί, θα δυσκολευτεί να πιστέψει ότι υποστηρίζω κάτι τέτοιο.
Η βιβλιοθήκη μου θα μπορούσε κάλλιστα να είναι το τμήμα ψυχολογίας και αυτοβελτίωσης βιβλιοπωλείου – με ένα λίγο μικρότερο τμήμα επιστημονικής φαντασίας και παραψυχολογίας.

Ωστόσο, έχοντας ψάξει το θέμα αλλά και από προσωπική εμπειρία, διαπίστωσα ότι τα βιβλία αυτοβελτίωσης έχουν πενιχρά αποτελέσματα στο μεγαλύτερο ποσοστό των αναγνωστών τους.

Τα περισσότερα από αυτά καταγράφουν το πρόβλημα και υπόσχονται θεαματικά αποτελέσματα. Όμως, σπάνια εκπληρώνουν το σκοπό τους.

Λένε ψέματα;
Ως επί το πλείστον, όχι, λένε την αλήθεια.
Αποτυγχάνουν να εκπληρώσουν την υπόσχεσή τους, επειδή δεν μπορούν εύκολα να επηρεάσουν τον σημαντικότερο παράγοντα.

Ποιος είναι λοιπόν ο βασικός λόγος που τα βιβλία αυτοβελτίωσης καταλήγουν να σκονίζονται στη βιβλιοθήκη σας, χωρίς να έχουν καταφέρει να λύσουν τα προβλήματά σας;

Photo by Thought Catalogue on Unsplash

Η προσωπική μου εμπειρία

Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου διαβάζω. Δύσκολο να κάνω κι αλλιώς, αφού γεννήθηκα ανάμεσα σε χιλιάδες βιβλία.
Πολλά από αυτά ήταν βιβλία αυτοβελτίωσης και ψυχολογίας, τα οποία τράβηξαν το ενδιαφέρον μου από την πρώτη στιγμή.
Γνώρισα τον Freud, τον Jung, τον Adler, τον Scott Peck και τους Masters & Johnson (ναι τους σεξολόγους) πριν καλά-καλά μπω στην εφηβεία. Ακόμη δεν είχαν εμφανιστεί ο Irvin Yalom ή ο Wayne Dyer.

Έχω παρακολουθήσει σεμινάρια, συμμετείχα σε ομάδες αυτογνωσίας και έχω περάσει πολλές ώρες σε φόρουμ ψυχολογίας.
Όχι επειδή είχα κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα – τουλάχιστον αυτό θέλω να πιστεύω!
Με γοήτευε πάντα η επιστήμη της ψυχολογίας. Ήθελα να γνωρίσω βαθύτερα τον εαυτό μου και τους άλλους ανθρώπους.

Μέχρι που μια σχετικά απλή κρίση άγχους (που όμως φάνταζε τεράστια στην μέχρι τότε ανέφελη ζωή και την ήρεμη ιδιοσυγκρασία μου) με ανάγκασε να πάρω δραστικά μέτρα.

Κάπως έτσι βρέθηκα στην πολυθρόνα του ψυχοθεραπευτή, το Νοέμβριο του 2002.
Στην ουσία, η αγχώδης αντίδραση, ήταν μια καλή αφορμή για να δοκιμάσω αυτό που πάντα ήθελα – να γνωρίσω καλύτερα τον εαυτό μου μέσω της ψυχαναλυτικής ψυχοθεραπείας!
Γι’ αυτό την ευγνωμονώ!

Τα οφέλη ήταν πολλαπλά. Συνοψίζοντας τα σε μία πρόταση: η ζωή μου μεταμορφώθηκε!
Χωρίστηκε στη ζωή π.κ. και μ.κ. (προ κρίσης και μετά κρίσης).
Διαβάστε περισσότερα για την εμπειρία μου στο άρθρο:
The unexpectedly positive impact psychotherapy had on my career
(ή περιμένετε τη δημοσίευσή του στα ελληνικά).

Η συνειδητοποίηση

Τα 3,5 χρόνια ψυχοδυναμικής ψυχοθεραπείας, εκτός των άλλων, με βοήθησαν να συνειδητοποιήσω και κάτι ακόμη.
Ότι ως τότε κορόιδευα τον εαυτό μου και φαίνεται ότι ήμουν αρκετά έξυπνη να τα καταφέρνω με επιτυχία!
Ήμουν μαέστρος στην εκλογίκευση – μία από τις βασικές ψυχολογικές άμυνες.
Πιθανόν να είστε κι εσείς αν έχετε ένα αναλυτικό μυαλό σε συνδυασμό με μεγάλη φαντασία.

Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;
Μπορούσα να επινοήσω θαυμάσιες δικαιολογίες για τις πράξεις μου – ή την απραξία μου – και να τις σερβίρω με πειστικά και αδιαμφισβήτητα επιχειρήματα.
Αρχικά στον εαυτό μου, αλλά και σ’ οποιονδήποτε άλλο!

Τα βιβλία αυτοβελτίωσης και αυτογνωσίας με βοηθούσαν να ενισχύω τα επιχειρήματά μου, εστιάζοντας σε αυτά που με συνέφερε να δω και αγνοώντας ή απωθώντας εκείνα που δεν με βόλευε να παραδεχτώ.

Διαβάζοντας ένα τέτοιο βιβλίο διαπίστωνα πόσο υγιής και ισορροπημένη είμαι σε σχέση με τα παραδείγματα που αναφέρονταν.
Αυτό όμως δεν με βοηθούσε να κάνω τις απαραίτητες αλλαγές που θα οδηγούσαν σε μια πιο ευτυχισμένη ζωή και πιο επιτυχημένη καριέρα.

Για παράδειγμα, το ότι δεν ήμουν ντροπαλή ή δεν έπασχα από κοινωνικές φοβίες δεν σημαίνει ότι δεν θα μπορούσα να είμαι περισσότερη διεκδικητική ή τολμηρή σε ορισμένες περιπτώσεις.
Όμως, κάτι τέτοιο όχι μόνο δεν βελτιώνονταν μέσω της παθητικής ανάγνωσης, αλλά δεν περνούσε καν από το μυαλό μου ότι με μικρές αλλαγές στον συγκεκριμένο τομέα θα μπορούσα να έχω θεαματικά αποτελέσματα!

Απλούστατα, δεν υπήρχε κάποιος που να μπορεί να το διαπιστώσει, να με  προβληματίσει ή και να με στριμώξει, φέρνοντάς με αντιμέτωπη με τον εαυτό μου και τα ψέματα που του έλεγα.

Αυτό φυσικά δεν μπορούσε να το κάνει ο συγγραφέας του βιβλίου, αφού δεν υπήρχε διαδραστική σχέση, ούτε οποιοσδήποτε άλλος, μη εκπαιδευμένος γι’ αυτό το ρόλο.
Μόνο ένας καλός ψυχοθεραπευτής ή σωστά εκπαιδευμένος coach μπορεί να μας φέρει αντιμέτωπους με τον εαυτό μας!

Αναφέρω το παραπάνω παράδειγμα, γιατί ο συγκεκριμένος τομέας, ήταν ένας από αυτούς που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στα αποτελέσματα που είχα μετέπειτα, στη ζωή και την καριέρα μου.
Τα περισσότερα επιτεύγματά μου οφείλονται στο ότι, όχι μόνο έμαθα να μη φοβάμαι τις προκλήσεις, αλλά πήγα ένα βήμα παραπέρα. Λάτρεψα να τις κυνηγώ.
Ως τότε δεν το έκανα, τουλάχιστον όχι όσον αφορά την καριέρα μου.
Ήμουν ριψοκίνδυνη (ή απερίσκεπτη) σε μάλλον πιο ανθυγιεινούς και αυτοκαταστροφικούς τομείς!

Η είσοδος στην θεραπεία είναι μια πράξη μέγιστου θάρρους. Η πρωταρχική αιτία που οι άνθρωποι δε  θέλουν να υποβληθούν σε ψυχοθεραπεία δεν είναι ότι τους λείπουν τα χρήματα αλλά ότι τους λείπει το θάρρος.

M. Scott Peck, ο δρομοσ ο λιγοτερο ταξιδεμενοσ

Ποιες είναι οι βασικές παγίδες των βιβλίων αυτοβελτίωσης ή αυτοβοήθειας;

1. Σπάνια ταυτίζεστε απόλυτα και άρα, εφησυχάζετε

Όπως ανέφερα παραπάνω, καταρχάς αποστασιοποιείστε κατά βούληση.
Συνήθως περιγράφουν πιο σοβαρά προβλήματα και καταστάσεις από τη δική σας, άρα νιώθετε ότι δεν σας αφορούν.
Είστε σίγουρα πολύ καλύτερα από τους δύστυχους ανθρώπους, οι περιπέτειες των οποίων περιγράφονται γλαφυρά.

Αν διαβάζετε για κάποιον που τα 150 κιλά του τον εμποδίζουν να ζει φυσιολογικά, για έναν αλκοολικό που πίνει ένα μπουκάλι ουίσκι καθημερινά και παραφέρεται, για άτομα που έχασαν όλη την περιουσία τους στον τζόγο με αποτέλεσμα να καταλήξουν στο δρόμο ή για κάποια που βρέθηκε στο νοσοκομείο 2-3 φορές επειδή την ξυλοκόπησε ο άντρας της, πιθανότατα δεν ταυτίζεστε.

Εσείς θέλετε να χάσετε μόνο 12 κιλά – εδώ και 15 χρόνια!
Πίνετε μόνο 2 ποτηράκια ουίσκι κάθε βράδυ, εκτός αν βρεθείτε με παρέα και το ρίξετε έξω, συνήθως κάθε σαββατοκύριακο.
Περνάτε όλο τον ελεύθερο χρόνο σας παίζοντας παιχνίδια στο διαδίκτυο, καμιά φορά το ξενυχτάτε κιόλας, όμως δεν έχετε ξοδέψει δεκάρα!
Ο άντρας σας δεν έχει σηκώσει χέρι πάνω σας, είναι απλώς νευρικός και σας προσβάλλει καμιά φορά μπροστά σε φίλους, αλλά φταίτε κι εσείς που δεν κρατάτε το στόμα σας κλειστό!

Το βιαστικό συμπέρασμα είναι ότι είστε μια χαρά, δεν χρειάζεται ν’ ανησυχείτε!

Μπορείτε λοιπόν να σβήσετε το φως και να κοιμηθείτε ήσυχοι – το βιβλίο αυτοβοήθειας σας άνοιξε τα μάτια!
Είστε απλώς λίγο υπερβολικοί, όπως σας καθησυχάζουν οι φίλοι σας!

2. Νιώθετε ότι είστε γνώστες, ενώ είστε απλώς παθητικοί αναγνώστες

Όσο περισσότερα διαβάζετε τόσο πιο πολλά γνωρίζετε.
Όμως, μαθαίνουμε πραγματικά κάτι όταν το βιώνουμε, όταν περνάμε από τη θεωρία στην πράξη.

Το 95% των αναγνωστών δεν θα περάσει ποτέ από την θεωρία στην πράξη…

Όσο κι αν μελετήσετε πώς πρέπει να οδηγείτε σωστά, όσα μαθήματα κι αν κάνετε με το δάσκαλο δίπλα, αν δεν βγείτε στον δρόμο μόνοι σας κι αν δεν κάνετε 10 000 χιλιόμετρα, δεν έχετε μάθει να οδηγείτε.
Η στιγμή που μπαίνετε στο αυτοκίνητο και το βάζετε στον αυτόματο πιλότο έρχεται μετά από ώρες οδήγησης – σίγουρα όχι στην πρώτη εβδομάδα ή στον πρώτο μήνα.
Γι’ αυτό πολλοί άνθρωποι έχουν μεν δίπλωμα, αλλά δε νιώθουν σίγουροι να οδηγήσουν.
Αντίστοιχα, αρκετοί είναι αυτοί που ενώ έμαθαν να κολυμπούν, δεν απομακρύνονται από την ακτή.

Photo by Ani Kolleshi on Unsplash

…ακόμη κι αν το κάνει, στο πρώτο ζόρι θα επιστρέψει στη ζώνη άνεσής του

Η πιο συνηθισμένη συμπεριφορά των ανθρώπων είναι να επιστρέφουν στη ζώνη άνεσής τους (comfort zone), στο οικείο και ασφαλές, μόλις νιώθουν ότι ζορίζονται.

Πόσες φορές ξεκινήσατε μια νέα δίαιτα και σύντομα τα παρατήσατε;
Ή, καταφέρατε να χάσετε τα περιττά  κιλά μόνο για να τα ξαναβάλατε σύντομα, γυρίζοντας στις γνώριμές σας συνήθειες;

Πόσες φορές είπατε ότι θα γίνεται πιο διεκδικητικοί και θα βάζετε όρια στις σχέσεις σας, αλλά στο πρώτο ζόρι κάνατε πίσω;
Ερωτευτήκατε και ξεχάσατε τα πάντα, νιώθοντας και πάλι ότι σας εκμεταλλεύτηκαν.

Πολύ πιθανόν το βιβλίο αυτοβοήθειας να βρίσκεται σε ένα ράφι της βιβλιοθήκης σας ή να το έχετε δανείσει σε κάποιον φίλο που ενθουσιάστηκε κι εκείνος, όπως εσείς αρχικά.

3. Δεν δεσμεύεστε ούτε λογοδοτείτε σε κάποιον

Όσο καλός και να είναι ο συγγραφέας του βιβλίου, όσο ωραία και να τα γράφει, δεν μπορεί να ελέγξει την πρόοδο ή τα πισωγυρίσματά σας.
Χρειάζεται μεγάλη αυτοπειθαρχία για να βγείτε από τη ζώνη άνεσής σας και να παραμείνετε εκεί – μέχρι να σας γίνει δεύτερη φύση.
Ειδικά όταν τα πράγματα γίνονται δύσκολα.

Ακούω πολλούς να λένε ότι επισκέφτηκαν έναν ψυχολόγο, έκαναν 1-2 συνεδρίες και δεν αισθάνθηκαν αμέσως καλύτερα. Ο θεραπευτής δεν τους έδωσε απαντήσεις και δεν έλυσε τα προβλήματά τους, οπότε τα παράτησαν.

Γελάω με τις ανεδαφικές προσδοκίες.
Θυμάμαι πόσα στάδια πέρασα στην αρχική φάση της ψυχοθεραπείας, από την έκσταση, την απόλυτη σιγουριά και παντοδυναμία, στο κλάμα, την αδικαιολόγητη ευαισθησία και τα ανεξέλεγκτα νεύρα.
Δεν θυμάμαι να έχω τσακωθεί τόσο πολύ, για ασήμαντες αφορμές, στη ζωή μου.
Λογικό, αφού είχα μέσα μου αρκετό καταπιεσμένο θυμό. Όχι τόσο με τους άλλους, όσο με τον εαυτό μου! Ως τότε πίστευα ότι δεν θυμώνω εύκολα!

Χρειάστηκε αρκετός χρόνος να ισορροπήσω και να ηρεμήσω.
Και είναι φυσιολογικό, γιατί περνάς πολλά στάδια, δουλεύεις με τα δύσκολα κομμάτια, αυτά που  σε ταλαιπωρούν χρόνια και απωθείς ή αρνείσαι να αντιμετωπίσεις.
Ωστόσο, ακόμη και σήμερα αναπολώ εκείνη την έντονη περίοδο της ζωής μου με ευχαρίστηση. Ποτέ πριν δεν είχα νιώσει τόσο απελευθερωμένη και τόσο ζωντανή!

Το αποτέλεσμα αποζημιώνει όσους είχαν το θάρρος να μην τα παρατήσουν στο πρώτο ζόρι και είχαν σωστή καθοδήγηση.

Η περίοδος εντατικής ψυχοθεραπείας είναι μια περίοδος εντατικής εξέλιξης, στη διάρκεια της οποίας ο ασθενής μπορεί να υποστεί περισσότερες αλλαγές απ’ ό,τι μερικοί άνθρωποι δοκιμάζουν σ’ ολόκληρη τη ζωή τους.

M. SCOTT PECK, Ο ΔΡΟΜΟΣ Ο ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΤΑΞΙΔΕΜΕΝΟΣ

Τα σεμινάρια είναι μεν πιο διαδραστικά από τα βιβλία, αλλά και πάλι, δεν βρίσκεται κάποιος δίπλα σας όταν (και αν) εφαρμόζετε αυτά που μάθατε.

Οι ομάδες αυτογνωσίας και ψυχολογίας έχουν θετικά και αρνητικά.
Τα θετικά είναι ότι μαθαίνετε χρήσιμα πράγματα και τεχνικές και προβληματίζεστε.
Τα αρνητικά είναι ότι δυσκολεύεστε ν’ ανοιχτείτε και να νιώσετε ευάλωτοι, φοβούμενοι τι θα σκεφτούν οι άλλοι για σας και πώς θα μεταφέρουν αυτά που λέτε εκτός ομάδας.
Γιατί, είναι σίγουρο ότι κάποιοι το κάνουν, ενώ κάποιοι άλλοι πηγαίνουν σε τέτοιες ομάδες απλώς για να περνάνε την ώρα τους!

4. Ο βασικότερος όμως λόγος είναι ότι δεν είστε πραγματικά αποφασισμένοι

Έκοψα το τσιγάρο, διαβάζοντας ένα βιβλίο αυτοβοήθειας. (Ο εύκολος τρόπος να κόψετε το κάπνισμα, Allen Carr).
Εκεί νομίζω διάβασα ότι, μόνο ένα 5% από εκείνους που αποφασίζουν να σταματήσουν το κάπνισμα εξακολουθούν να παραμένουν άκαπνοι 1 χρόνο μετά. Οι περισσότεροι το έχουν ξαναρχίσει. Κάτι που διαπίστωσα και η ίδια.
Γιατί, ενθουσιασμένη με το κατόρθωμά μου, σύστησα ή δάνεισα το βιβλίο σε αρκετούς καπνιστές – δεν βρίσκεται πλέον στη βιβλιοθήκη μου.
Απ’ όλους αυτούς, ενώ αρκετοί ξεκίνησαν την προσπάθεια, σχεδόν όλοι στην πρώτη ευκαιρία υπέκυψαν. Κάποιοι ύστερα από μερικούς μήνες αποχής!

Χαίρομαι που ανήκω σ’ αυτό το 5%, αφού ήδη κλείνω 15 χρόνια χωρίς τσιγάρο και δεν μου έχει λείψει, παρά μόνο τον πρώτο μήνα!

Η διαφορά μου από τους φίλους που απέτυχαν ήταν ότι, απλούστατα, ήμουν πιο αποφασισμένη και συνειδητοποιημένη από αυτούς.
Θυμάμαι ακόμη τι σκεφτόμουν όσο κατευθυνόμουν στο βιβλιοπωλείο ν’ αγοράσω το βιβλίο, στις 30 Δεκεμβρίου του 2004, αφού είχα καπνίσει το τελευταίο μου τσιγάρο.
Ότι, ακόμη κι αν δε βοηθήσει αυτό το βιβλίο, εγώ θα βρω τον τρόπο να κόψω το κάπνισμα, πιθανότατα ζητώντας βοήθεια από ειδικό!

Ήθελα πραγματικά να σταματήσω να καπνίζω, γι’ αυτό και αποδείχτηκε πολύ ευκολότερο απ’ ό,τι φανταζόμουν! Έπρεπε απλώς να βρίσκομαι σε επιφυλακή για ένα μικρό διάστημα, μέχρι η νέα συνήθεια να γίνει δεύτερη φύση μου!

Ακόμη και η σοφότερη συμβουλή είναι άχρηστη αν δεν την εφαρμόσετε!

Το μεγαλύτερο πρόβλημα των περισσότερων ανθρώπων είναι να περάσουν από τη θεωρία στην πράξη!

Ή, για να το αντιστρέψω, αυτό που χαρακτηρίζει τους επιτυχημένους, παραγωγικούς και δημιουργικούς ανθρώπους, είναι ότι ξοδεύουν πολύ λιγότερες ώρες συζητώντας τις εκπληκτικές ιδέες και τα μεγαλεπήβολα σχέδιά τους και αφιερώνουν τον πολύτιμο χρόνο τους στην υλοποίηση των στόχων τους.

Αν διαβάζετε αυτό το άρθρο, πιθανότατα έχετε διαβάσει αρκετά βιβλία αυτοβοήθειας, έχετε παρακολουθήσει ομιλίες και σεμινάρια και ίσως έχετε συμμετάσχει σε ομάδες ψυχολογίας και αυτογνωσίας.
Ίσως να λέτε στον εαυτό σας και στους άλλους πόσο σας βοήθησαν όλα αυτά.
Ωστόσο, κατά βάθος δεν είστε απολύτως ικανοποιημένοι από την πρόοδό σας και δεν έχει αλλάξει η ζωή σας θεαματικά. Μπορεί μάλιστα να έχετε αποτύχει παταγωδώς.
Ίσως αποδέχεστε με ανακούφιση τη διαπίστωση, ότι ο άνθρωπος δεν αλλάζει.

Εγώ πάλι έχω αντίθετη άποψη.
Πιστεύω ότι ο άνθρωπος αλλάζει και μάλιστα πολύ, φτάνει να το αποφασίσει – ή να μην έχει άλλη επιλογή!

Μπορεί η αλλαγή να είναι η στροφή προς κάτι που δεν του επέτρεψαν να γίνει, η θεαματική βελτίωση σε έναν τομέα που είχε δυνατότητες αλλά δεν τις αξιοποίησε.
Μπορεί πάλι να είναι αποδοχή των αδυναμιών του και βελτίωση τους, ώστε να γίνει περισσότερο λειτουργικός.

Photo by Jeremy Perkins on Unsplash

Είναι λοιπόν άχρηστα τα βιβλία αυτοβελτίωσης;

Σε καμία περίπτωση δεν υποστηρίζω ότι η ανάγνωση βιβλίων αυτοβελτίωσης είναι χαμένος χρόνος, παρόλο που υπάρχουν αρκετά, εμπορικά βιβλία που δεν προσφέρουν τίποτα καινούργιο, αλλά αναμασούν τα ίδια και τα ίδια.
Βιβλία που θα μπορούσαν να λείπουν από τη βιβλιοθήκη μου.

Υπάρχουν όμως πολύ χρήσιμα βιβλία, που θα σας ανοίξουν τα μάτια, θα σας προβληματίσουν, θα σας βοηθήσουν ως ένα βαθμό, θα σας ενθαρρύνουν και θα σας κινητοποιήσουν.

Έπαψα να αγοράζω βιβλία αυτοβοήθειας, όταν συνειδητοποίησα ότι μπορώ να διαχειρίζομαι μόνη μου τις ζόρικες καταστάσεις (που γινόταν όλο και λιγότερες).
Μπορεί να συμβουλευτώ μερικά από τα αγαπημένα μου βιβλία σε κάποιες περιόδους της ζωής μου και εξακολουθώ να διαβάζω πολλά άρθρα σημαντικών συγγραφέων και bloggers στο διαδίκτυο.
(Αν δεν το έχετε ήδη κάνει, ρίξτε μια ματιά στο Medium, το σημείο που συναντιούνται όσοι γράφουν και όσοι διαβάζουν.)

Όπως ίσως προσέξατε, ξεκίνησα να γράφω εγώ άρθρα! Όπως αυτό που διαβάζετε τώρα.

Το πιο σημαντικό και δύσκολο είναι να είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας.
Αν για πολλά χρόνια οι αλλαγές που είδατε στη συμπεριφορά σας και στους τομείς που σας προβληματίζουν είναι μηδαμινές, τότε μάλλον θα πρέπει να παρετε πιο δραστικά μέτρα.

Αν θέλετε πιο άμεσες και ουσιαστικές αλλαγές, αν βλέπετε ότι κάποια θέματα δεν έχουν λυθεί κι εξακολουθούν να σας ταλαιπωρούν, μη διστάσετε να κάνετε το σημαντικό βήμα.

Οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται και συζητούν τα ίδια και τα ίδια, γκρινιάζουν για μήνες ή για χρόνια για όσα τους ενοχλούν, αλλά δεν κάνουν το παραμικρό βήμα ν’ αλλάξουν.

Αυτό που φοβούνται είναι η αλλαγή, το ξεβόλεμα, τους εμποδίζει η πεποίθηση ότι δεν θα τα καταφέρουν ή ότι το αποτέλεσμα θα είναι αμελητέο, μπροστά στην προσπάθεια που θα πρέπει να καταβάλουν.
Πολλοί είναι πεπεισμένοι ότι είναι μάταιος κόπος να προσπαθήσουν.

Συνήθισαν να πλατσουρίζουν στα ρηχά και πιστεύουν ότι έμαθαν να κολυμπούν.

Σίγουρα είναι σοφότερο να κάνετε την πρώτη βουτιά στα βαθιά, χωρίς σωσίβιο, γνωρίζοντας ότι υπάρχει ναυαγοσώστης στην ακτή που σας παρακολουθεί και θα επέμβει, εφόσον χρειαστεί.
Μέχρι να νιώσετε άνετα, σίγουροι και ασφαλείς και να μπορείτε να στηρίζεστε στις δικές σας δυνάμεις.

Το αν ο ναυαγοσώστης είναι ψυχοθεραπευτής, coach ή συγγραφέας ενός βιβλίου αυτοβελτίωσης είναι δική σας επιλογή.
Το ζητούμενο είναι να τολμήσετε ν’ ανοιχτείτε στα βαθιά και να ταξιδέψετε.
Εκεί που ίσως κάποτε σας φαινόταν απίθανο!

Μάνια Μαυρίδου
Νοέμβριος 2019

υ.γ.
Δεν ξέρω πόσο συμπτωματικό είναι ή κατά πόσο υποσυνείδητα υπαγορευμένο, αλλά ήταν αρχές Νοεμβρίου, πριν 17 χρόνια όταν ξεκινούσα ένα από τα πιο σημαντικά ταξίδια της ζωής μου, αυτό της ψυχοθεραπείας.

Μπορείτε να μοιραστείτε το άρθρο εφόσον σας άρεσε και πιστεύετε ότι θα βοηθήσει κι άλλους, κάνοντας κλικ στα εικονίδια.

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αντιγραφή και οποιαδήποτε χρήση, αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά του περιεχομένου της ιστοσελίδας (ακόμα και με αναφορά της πηγής με ενεργό σύνδεσμο) χωρίς έγγραφη άδεια.
Νόμος πνευματικής ιδιοκτησίας 2121/1993.


Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *